Cenzuro en Esperantujo

Kelkaj Esperantistoj timas vastan informadon al la Beninaj samideanoj. Kial? Kial tiuj Esperantistoj ne pretas diferencigi inter “informi al iu” kaj “decidi ion”? Ĉu aŭ ili konscie konfuzas la nociojn?

Advertisements

Por ke oni povas ĝuste, trafe decidi, oni devas antaŭe scii faktojn, kondiĉojn, interrilatojn. Eble oni devas krome demandi ĉi tion aŭ tion. Ordinara proceduro ekzemple en Svisujo antaŭ ol la civitanoj voĉdonas. Diktatoraj potenculoj male ne ŝatas, ke ordinaruloj scias tro multe, ili povus ekkoni la diktatorecon de la potenculoj. Mi pledas helpi, ke homoj, samideanoj povas laŭ-fakte decidi ĉie, por ke ili trovas la plej bonajn solvojn. Sed kelkaj Esperantistoj kontraŭ-diras.


La cenzuro akompanas Esperanton ekde ĝia naskiĝo. Marko Zamenhof, patro de la aŭtoro de Esperanto, estis cenzuristo de la Rusa Imperio. Unua Libro de Esperanto bezonis permeson de la cenzuro, tiel-nomatan »bileton por ellasi« ĝin el la presejo; la koncerna permeso pri Unua Libro de Esperanto havas la daton: 14a de Julio 1887.

Dum la unua kongreso, propra, interna cenzuro naskiĝis inter Esperantistoj. »La [kontraŭ-juda – ajp] afero de Dreyfus ekde 1894 multe akrigis ideologiajn konfliktojn en Francujo.« (el Zamenhof, de M. BOULTON, 1962, paĝo 105). Kelkaj organizantoj ne volis aŭdi ĉion, kion Zamenhof volis diri al la ĉeestantoj de la kongreso.

»Precipe tiuj Francaj intelektuloj timis la efikon de la emociaj, religiaj frazoj en la parolado; la vorto “Dio” preskaŭ ŝokis ilin; ili volis persvadi Zamenhof, ke li forigu ĉiujn tiajn vortojn, kaj tute fortranĉu la “Pregon”.« (samloke)

cenzurita buŝo
cenzurite

Zamenhof almenaŭ parte akceptis la postulojn fare de la unuaj, Francaj cenzuristoj de la Esperanto-movado »por eviti ian ajn malbelan konflikton ĉe tiu historia unua kongreso« (samloke).

La fakton, ke Zamenhof estis Judo aŭ Hebreo – kion li preferis diri – provis subpremi la internaj cenzuristoj Francaj pro la kontraŭ-juda afero Dreyfus, poste la Germanaj pro la kontraŭ-juda nacia-socialismo en sia lando kaj la Arabaj ĝis nun pro la ĝenerala malamo de la mahometanoj kontraŭ Judoj; vidu La Kaŝitan Vivon de Zamenhof, de N. Z. Maimon, 1978. Continue reading “Cenzuro en Esperantujo”

Ĉu pli multe da ŝovinismo aŭ pli multe da Zamenhof inter la Beninaj Esperantistoj?

Mi rimarkis en Benino, inter Esperantistoj, ankaŭ emon al naciismo, ŝovinismo kaj eble eĉ al profunda, kaŝa rasismo. Ĉu ankaŭ ili sekvos la aĉulojn en Sudafriko?

»Se vi rigardas tre malbelan bildon,
kontrolu ĉu ne estas via propra rebrilo.«
(el Afrikaj Proverboj, de Adjévi ADJE)


manifestanto kun ŝildo »mortigu ĉiujn blankulojn«, Sudafriko 2018
»mortigu ĉiujn blankulojn«, Sudafriko 2018

En Sudafriko kreskas fia malamo kontraŭ Blankulo – kiel ankaŭ aliloke en Afriko. La tempo de karisma Nelson MANDELA tute pasis. La plej multaj gvidantoj de ANC jam tiam ne komprenis lin kaj lian pardonemon. Intertempe la ofte koruptaj politikistoj en Sudafriko perfidas senhonte la politikan heredaĵon de Nelson MANDELA.

Ĉu ĉi tiu profunda malestimo kontraŭ Blankulo bazas sur realaj krimoj dum la apartismo? Ĉu aŭ ĝi fontas el kruda miksaĵo de ŝovinismo (fanatika, troa patriotismo aŭ naciismo) kaj profunda rasismo? Ankaŭ rasismo de negroj kontraŭ Blankulo estas rasismo. Continue reading “Ĉu pli multe da ŝovinismo aŭ pli multe da Zamenhof inter la Beninaj Esperantistoj?”